Nhiều doanh nghiệp muốn thêm tiếng Anh, tiếng Hàn hay tiếng Nhật vào website vì nghĩ như vậy trông lớn hơn, chuyên nghiệp hơn. Có nơi làm xong thì bản tiếng nước ngoài bỏ không, nội dung cũ, giá sai, khách nước ngoài gửi câu hỏi mà không ai trả lời. Bài này giúp bạn quyết định khi nào thật sự cần website đa ngôn ngữ, khi nào một giải pháp nhẹ hơn là đủ, và nếu làm thì làm thế nào cho đúng.
Ba câu hỏi trước khi thêm ngôn ngữ
- Khách nói ngôn ngữ đó có đang tìm bạn không? Xem số liệu thật: lượt truy cập theo quốc gia, cụm từ tìm kiếm bằng tiếng nước ngoài trong Search Console, số khách nước ngoài hỏi qua email, Zalo, điện thoại. Cách đọc báo cáo có trong bài Google Search Console: 3 việc chủ website nên xem mỗi tháng.
- Bạn phục vụ được họ bằng ngôn ngữ đó không? Có người trả lời tin nhắn, báo giá, ký hợp đồng, hỗ trợ sau bán bằng ngôn ngữ đó. Website nói tiếng Anh mà điện thoại chỉ nghe được tiếng Việt thì khách sẽ thất vọng ở bước quan trọng nhất.
- Ai cập nhật bản tiếng nước ngoài? Mỗi lần đổi giá, thêm sản phẩm, đăng dự án, bản kia cũng phải đổi. Không có người làm việc này, bản tiếng nước ngoài sẽ cũ dần và gây hại hơn là không có.
Ba câu đều “có” thì nên làm. Có một câu “không” thì xem giải pháp nhẹ hơn ở phần sau.
Khi chưa cần: giải pháp nhẹ hơn
Nếu khách nước ngoài còn ít, một trang tiếng Anh duy nhất giới thiệu công ty, năng lực, cách liên hệ, cộng hồ sơ năng lực để tải về, thường là đủ cho đối tác kiểm tra bạn. Nó rẻ, dễ giữ đúng, và không bắt bạn dịch toàn bộ website.
Đừng dùng nút “dịch tự động” làm bản tiếng nước ngoài. Bản dịch máy không được ai duyệt dễ sai tên sản phẩm, sai nghĩa chính sách, và khách đọc là nhận ra. Theo tài liệu Google Search Central, Google xác định ngôn ngữ của trang từ nội dung hiển thị trên trang; trang có đường dẫn riêng, nội dung dịch thật mới là trang Google có thể đưa vào kết quả cho người tìm bằng ngôn ngữ đó.
| Tình huống | Giải pháp hợp lý | Việc phải duy trì |
|---|---|---|
| Thỉnh thoảng có đối tác nước ngoài kiểm tra công ty | Một trang tiếng Anh và hồ sơ năng lực tải về | Sửa khi đổi địa chỉ, sản phẩm chính |
| Có khách nước ngoài thường xuyên, sản phẩm ổn định | Song ngữ đầy đủ các trang chính | Mỗi lần đổi nội dung tiếng Việt, đổi luôn bản kia |
| Bán cho nhiều nước, nhiều ngôn ngữ | Đa ngôn ngữ, cân nhắc tên miền quốc tế | Người phụ trách từng ngôn ngữ, quy trình cập nhật |
| Kinh doanh ở nước ngoài, khách gồm người Việt và người bản xứ | Song ngữ theo tiếng địa phương | Giá, giờ, quy định theo nơi kinh doanh |
Khi đã cần: làm đúng cấu trúc
Tài liệu Google Search Central về website đa ngôn ngữ đưa ra vài nguyên tắc mà đơn vị làm web nên tuân theo:
- Mỗi ngôn ngữ một đường dẫn riêng, ví dụ tencongty.vn/en/, thay vì cùng một đường dẫn đổi nội dung theo trình duyệt hay cookie.
- Không tự chuyển khách sang ngôn ngữ đoán được từ trình duyệt; thay vào đó đặt liên kết chuyển ngôn ngữ dễ thấy để khách tự chọn.
- Khai báo các bản tương ứng với nhau bằng thẻ hreflang, để Google đưa đúng bản cho đúng người.
Với WordPress, việc này thường làm bằng plugin đa ngôn ngữ; hãy hỏi đơn vị làm web dùng cách nào, mỗi trang có đường dẫn riêng không, và người quản trị tự sửa bản dịch được không. Nếu bạn còn phân vân dùng .vn hay .com cho thị trường nước ngoài, xem bài Tên miền .vn hay .com: doanh nghiệp nên chọn loại nào.
Dịch cả những chỗ nhỏ, không chỉ trang chủ
Một bản dịch đầy đủ gồm cả chữ trên nút, thông báo lỗi của biểu mẫu, email tự động gửi khách, trang chính sách, tên ảnh và mô tả ảnh. Bản dịch cần người thạo tiếng duyệt, và nội dung phải hợp với nơi khách sống: đơn vị tiền, giờ địa phương, cách ghi địa chỉ, số điện thoại. Những điểm này được nói kỹ, kèm ví dụ, trong bài Website song ngữ cho nhà hàng, tiệm nail Việt ở nước ngoài.
Mỗi ngôn ngữ thêm vào là thêm một phần nội dung cần viết, duyệt và cập nhật, nên hãy bắt đầu với một ngôn ngữ có khách thật, rồi mở rộng khi số liệu cho thấy cần. Nếu bạn đang chuẩn bị bán ra nước ngoài, xem dịch vụ website cho thị trường quốc tế; nếu bạn là người Việt kinh doanh ở nước ngoài, xem trang thiết kế website cho người Việt ở nước ngoài.
Tóm lại
- Chỉ làm đa ngôn ngữ khi có khách thật, có người phục vụ bằng ngôn ngữ đó và có người cập nhật.
- Chưa đủ ba điều kiện thì một trang tiếng Anh và hồ sơ năng lực là đủ; đừng dùng dịch tự động thay bản dịch thật.
- Khi làm: mỗi ngôn ngữ một đường dẫn, không tự chuyển hướng theo trình duyệt, khai báo hreflang, dịch cả nút, biểu mẫu và email.