Chủ doanh nghiệp nào làm website cũng gặp câu hỏi: lấy ảnh ở đâu cho đủ, đẹp mà không bị kiện vì bản quyền. Ảnh quyết định ấn tượng đầu tiên, nhưng ảnh sai chỗ, sai nguồn hoặc quá nặng lại làm khách mất lòng tin và làm trang chậm. Bài này chia ảnh theo việc nó phải làm, so sánh ba nguồn (tự chụp, ảnh miễn phí, ảnh mua) và liệt kê những việc cần làm trước khi ảnh lên website.
Bước 1: Xác định ảnh phải làm việc gì
Không phải ảnh nào cũng cần cùng một nguồn. Hãy chia ảnh trên website thành hai nhóm:
- Ảnh làm bằng chứng: sản phẩm bạn bán, công trình bạn làm, đội ngũ, văn phòng, xưởng, cửa hàng. Khách xem những ảnh này để kiểm tra bạn có thật và làm có tốt không.
- Ảnh làm không khí: nền đầu trang, ảnh gợi một ý chung như “làm việc nhóm”, “giao hàng”, “tư vấn”. Những ảnh này tạo cảm giác, không chứng minh điều gì.
Nguyên tắc đơn giản: ảnh làm bằng chứng phải là ảnh thật của bạn; ảnh làm không khí mới được lấy từ kho ảnh. Dùng ảnh kho cho sản phẩm hay công trình là cách nhanh nhất để mất lòng tin, vì khách đã từng thấy chính bức ảnh đó ở website khác.
Bước 2: Tự chụp những gì chỉ bạn có
Điện thoại đời gần đây đủ tốt cho phần lớn ảnh website nếu chụp đúng cách: đủ sáng (gần cửa sổ hoặc ngoài trời râm), lau ống kính, giữ máy thẳng, nền gọn. Chụp ngang cho ảnh đầu trang, chụp thêm vài kiểu dọc để dùng trên điện thoại. Với sản phẩm, chụp cùng một nền và cùng góc cho cả loạt để trang danh mục nhìn đều.
Ảnh có người cần thêm một bước: xin đồng ý. Theo Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 32), việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, và nếu dùng vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ khi hai bên có thoả thuận khác. Với nhân viên và khách hàng, một tờ đồng ý ngắn (dùng ảnh ở đâu, trong bao lâu) là đủ để yên tâm. Cách chụp và trình bày ảnh công trình trước và sau được hướng dẫn kỹ trong bài Thư viện công trình nội thất: trình bày ảnh trước và sau.
Bước 3: Dùng ảnh miễn phí, nhưng đọc giấy phép trước
“Miễn phí” không có nghĩa là “muốn làm gì cũng được”. Ảnh tìm thấy trên Google, Facebook hay website khác vẫn thuộc quyền của người chụp; tải về dùng cho website kinh doanh là rủi ro. Chỉ lấy ảnh từ kho có giấy phép rõ ràng, ví dụ Unsplash hoặc Pexels. Theo trang giấy phép của hai kho này (đọc ngày 02/10/2026):
- Được dùng miễn phí, kể cả cho mục đích thương mại, được chỉnh sửa, không bắt buộc ghi tên tác giả.
- Không được bán lại ảnh chưa chỉnh sửa (ví dụ in thành tranh, áp lên sản phẩm để bán), không gom ảnh để dựng một kho ảnh cạnh tranh.
- Pexels nói rõ thêm: không dùng ảnh làm logo hay nhãn hiệu, không đặt người trong ảnh vào ngữ cảnh xấu, không ngụ ý người hoặc thương hiệu trong ảnh đang giới thiệu sản phẩm của bạn.
Giấy phép có thể thay đổi, nên mỗi lần tải ảnh hãy chụp lại trang giấy phép hoặc lưu đường dẫn gốc của ảnh. Nếu sau này có người khiếu nại, bạn có bằng chứng ảnh được lấy từ đâu và vào thời điểm nào.
Bước 4: Mua ảnh khi cần ảnh ít người dùng
Kho ảnh trả phí có nhiều lựa chọn hơn và ít trùng hơn, phù hợp khi bạn cần ảnh cho một chủ đề hẹp hoặc cần nhiều ảnh cùng phong cách. Mỗi kho có loại giấy phép riêng: thường có loại tiêu chuẩn cho website, mạng xã hội, và loại mở rộng cho in ấn số lượng lớn hoặc in lên sản phẩm để bán. Trước khi mua, hãy đọc giấy phép cho đúng cách bạn định dùng, và mua bằng tài khoản đứng tên công ty để hoá đơn, giấy phép thuộc về doanh nghiệp chứ không thuộc về người làm web.
| Nguồn ảnh | Hợp với | Chi phí | Rủi ro chính | Việc phải làm |
|---|---|---|---|---|
| Tự chụp | Sản phẩm, công trình, đội ngũ, cửa hàng | Thời gian, hoặc thuê thợ chụp | Ảnh tối, lệch, không đều | Xin đồng ý người trong ảnh, chụp cả ngang và dọc |
| Kho ảnh miễn phí | Ảnh nền, ảnh cho ý chung, bài viết | Không mất tiền | Trùng với website khác, giấy phép đổi | Đọc giấy phép, lưu đường dẫn gốc |
| Kho ảnh trả phí | Chủ đề hẹp, cần nhiều ảnh cùng phong cách | Theo giá từng kho | Mua sai loại giấy phép | Mua bằng tài khoản công ty, giữ hoá đơn và giấy phép |
| Ảnh lấy trên mạng | Không nên dùng | Có thể phải bồi thường | Vi phạm quyền tác giả | Thay bằng một trong ba nguồn trên |
Bước 5: Chuẩn bị ảnh trước khi đưa lên website
Ảnh đúng nguồn rồi vẫn cần ba việc nhỏ để không làm trang chậm và để Google hiểu ảnh:
- Giảm kích thước: ảnh gốc từ máy ảnh thường rộng hàng nghìn điểm ảnh và nặng vài MB; thu về đúng khổ hiển thị và nén lại. Cách nén, đổi định dạng ảnh có trong bài 7 việc nâng điểm PageSpeed mà không đổi thiết kế.
- Đặt tên tệp có nghĩa: “ban-go-soi-phong-khach.webp” thay vì “IMG_2031.jpg”.
- Viết chữ thay thế (alt): một câu ngắn mô tả ảnh cho người dùng trình đọc màn hình và cho Google, ví dụ “Bàn gỗ sồi 6 ghế trong phòng khách căn hộ”.
Cuối cùng, lập một bảng nhỏ ghi nguồn của từng ảnh: tự chụp, kho nào, giấy phép gì, người trong ảnh đã đồng ý chưa. Gửi bảng này cùng ảnh cho đơn vị làm web; danh sách nội dung cần gom trước có trong bài Chuẩn bị nội dung cho website: danh sách 1 trang. Nếu bạn chưa biết trang nào cần ảnh gì, có thể liên hệ Digotech để được gợi ý danh sách ảnh theo bố cục từng trang.
Tóm lại
- Ảnh làm bằng chứng (sản phẩm, công trình, đội ngũ) phải là ảnh thật của bạn; ảnh kho chỉ dùng cho không khí chung.
- Ảnh miễn phí chỉ lấy từ kho có giấy phép rõ ràng, đọc giấy phép và lưu đường dẫn gốc; ảnh có người phải được người đó đồng ý.
- Trước khi đưa lên: thu nhỏ, nén, đặt tên tệp có nghĩa, viết chữ thay thế và ghi nguồn từng ảnh.